Günlerle Gelen

PLATON'UN İDEAL DEVLETİ

Wed, 18 Mar 2009 14:31:00 +0200

Sokrates baldıran zehirini içtiğinde; Platon 28 yaşındaydı, soylu bir aileden geliyordu, zengindi, iyi eğitim görmüştü. Matematik ve şiirde yeteneklerini göstermiş, olimpiyatlarda birincilik kazanmış bir atletti. Omuzlarının genişliğinden ötürü Ploton ismini aldığı söylenir.

Zamanının devleti onun yanındaydı, mutsuz ya da arayışta olması için görünür hiçbir sebep yoktu. Ama bir insanın ulaşabileceği son nokta burası mıdır? Ya da insan olmak bunlardan mı ibarettir, zenginlik, güç ve güzellik. Kendini gerçekleştirmek, insan olmanın zirvesini yaşamak, tepeden en tepeden diğerlerine bakıp gülümsemek. Ama niçin bu gülümseyiş, onlardan biri olmamaklığına seviniş mi? Hayır insanın ulaşabileceği son nokta bencillik olmamalı, olamaz.

Tarihin tanıklığı bunu bize öğretiyor ve de hislerimiz eğer onları okuyup değerlendirmeyi öğrenebilmişsek. İnsan tüm bu maddi zaferlerden daha yüce daha ulvi arayışlar içinde olmuş, maddi olandan bağımsızlaşmak, gökte uçan kuşlar kadar özgür.. ( devamı )

SOKRATES'İN SAVUNMASI

Mon, 02 Mar 2009 18:21:00 +0200

SAVUNMA

İnsanlığın ulaştığı en son ve en mükemmel yönetim sisteminin, demokrasinin uygulandığı Atina şehir devletinin bir üyesi, her yerde herkesle konuşan, sorular soran, sıra dışı bir bilge. Sorularıyla sıradan insanı da, devrin bilginlerini de sarsan, insanların sorgulamadan, düşünmeden, yaradılış kapatisesisinin altında, kalitesiz bir yaşam sürmelerine razı olmayan, olamayan bir bilge.

En kıymetli bilginin bilmediğini bilmek olduğunu haykıran bir bilge. Gençleri peşinden sürükleyen, bilinen ve bilinmeyen her şeyi her yönünden kuşatarak sorgulayan, gerçeğe sorulardan bir köprü kuran, kurduğu köprüden her bir kişinin geçmesini, geçip gerçeği bulmasını arzulayan bir bilge.

Önce kendini tanı diyen bir .. ( devamı )

KELİLE VE DİMNE İLE BİNLERCE YILDAN BU YANA

Tue, 02 Dec 2008 19:43:00 +0200

Yazıldığından bu yana defalarca çevrilmiş, yorumlanmış değerli bir hazine. Binlerce yıldan damıtılmış bilginin iç içe öykülere farklı dozlarda yedirilmiş hali. Sultanların başucu kitabı, halkın eğlencesi, La Fontain'in, Ezop' un hatta Mesnevi' nin ilham kaynağı.

Bir zamanlar Hind ülkesinin başına Debşelim isimli bir hükümdar gelir; gelir gelmesine de iktidar aklını başından alır geri de vermez. Zalimliğiyle ün salar, onun zamanında korku halkının kalbine futursuzca yerleşir, güvensizlik ve mutsuzluğu da beraberinde getirir.

Rabbin bir lütfudur ki aynı zamanda günlerden o günde, Beydaba {alimlerin başi } namıyla anılan ilmine de kendisine de güvenilen, cesur, zalimin katında zulmunu yüzüne soylemekten çekinmeyecek bir bilge kişi de yaşamaktaymış. Tez zamanda hükümdarı uyarmayı kendisine bir görev bilmiş, huzura çıkıp usulünce söylemiş her bir şeyi. Debşelim böylesine söhretli bir alimi kabu.. ( devamı )

AMİN MAALOUF'LA YOLLARIN BAŞLANGICI

Mon, 17 Nov 2008 08:43:01 +0200

Amin Maalouf, Lübnanlı Hıristiyan bir ailenin, doğunun çocuğu. Kökleri Haçlı seferlerine kadar uzansa da o Akdeniz Arap kültürünün bir temsilcisi, hikayelerinde doğunun sıcaklığını, samimiyetini anlatan ve tüm dünyada okunan bir yazar.

Doğuya ait anlatılmamış milyonlarca hikayeden, ona yakın olanları ele alır. Yayınlanan ilk kitabı Arapların Gözüyle Haçlılar la tanındı, ikinci kitabı Afrikalı Leo ise bugün bir klasik sayılır. Maalouf, halen Fransa da yaşayan Batı değerlerini benimsemiş biri, aynı zamanda da Lübnan’da doğup büyümüş bir doğulu olarak,Doğuyu aktarmak için uygun nitelikler taşıyor. Hem onlara, hem bize, bizi, tabiî ki sahip olduğu değerler ışığında anlatıyor, tüm anlatıcıların yaptığı ve yapmaya devam edeceği gibi.

Yolların Başlangıcı, yazarın dedesinden kalan bir bavul dökümandan habe.. ( devamı )

HAYVAN ÇİFTLİĞİ

Wed, 05 Nov 2008 10:54:00 +0200

HAYVAN ÇİFTLİĞİ

Hayvan çiftliği bir rüyayla, bir devrim rüyasıyla başlar. Tüm hayvanların mutlu ve eşit yaşadığı, yalnız kendileri için ürettikleri günlerin rüyasıyla.
Hiçbirşey üretmediği halde her şeye malik olan insan devrilmeliydi, devrilebilirdi.Devrimin özgürlük şarkısı dilden dile yayıldı, melodisi hayvanları devrime inandırdı ve düzenin tamamen bozulduğu, hayvanlara yem verilmediği bir günün sonunda devrim gerçekleştirildi. Zalim, mazlumun inancına karşı koyamadı ve insan çiftlikten kovuldu.

İlk günler çok güzeldi hayvanlar çok mutluydu, hepsi elele vermiş özgürlüğün tadını çıkartıyorlardı. Daha akıllı olan domuzlar önder oldu,yedi ilke belirlenip duvara yazıldı, yedinci ilke bütün hayvanlar eşittir di. Snowball ve Napolion isimlerini taşıyan iki domuz önder oldu .

Napolion isimli domuzun Stalin’i simgelediği açıktır, hatta Orwell hayvan &ccedi.. ( devamı )

GEORGE ORWELL

Wed, 05 Nov 2008 10:51:00 +0200

George Orwell gerçek ismiyle Eric Arthur Blair, Sömürge Hindistanın da sömürünün doğal bir parçası olarak dünyaya gelmiştir, daha sonra o yıllardan şöyle bahseder: ‘Çocukluğumun ilk yıllarında, benimkine benzer bütün ailelerin çocuklarının hemen hepsi gibi, bende sade insanları neredeyse insan altı bir tür sayardım. Aynı şekilde, okul yıllarında işçi sınıfına mensup kişilerin insan olduğuna ilişkin hiçbir kavram edinmemiştim, uzaktan baktığımda onlara acırdım ama ne zaman yakınına gelsem, yine onlardan nefret eder, yine onları küçük görürdüm.’

Orwell alt orta sınıftan olmakla beraber soylu bir ortamda büyütüldü ve Eton Kolej’inden mezun oldu. Okuldan sonra Burma’da polis teşkilatında çalıştı. Bu dönemde şahit olduğu uygulamalar emperyalizmden nefret etmesine neden oldu ve böylece sömürge polisliğini bırakarak Paris ve Londra’da bulaşıkçılık dahil çeşitli işlerde çalıştı ve türlü sıkıntılara katlandı. Bir yazınından alıntılanmış şu cümle hangi hislerle sömürge polisliğini bıraktığını anlamamızı sağlar:‘Sadece emperyalizmden değil insanın insanı kullaştırmasının her biçiminden kaçmak zorunda olduğumu hissettim. Ezilenlerin arasına karışmak onlardan biri olmak ve onları ezenlere karşı on.. ( devamı )

SATILIK HATIRALAR

Sat, 08 Mar 2008 21:30:00 +0200

Kırklı yılların başı savaş kapıda, kıtlık içerde. Debdebeli Osmanlı’nın yerinde, küçük ürkek Türkiye, önceki savaşalrın acısı henüz dinmemiş, yaralar hala sızlıyor. Yüzyıllardır tüm dünyaya hükmeden koca imparatorluğun çocukları, ellerinde kalan son toprak parçasında yenilmeyi de, küçülmeyi de hazmedip, ayakta kalmaya, herşeye rağmen ayakta kalmaya çalışıyor.Bir taraftan, galiplerin ayak izini olabildiğince titizlikle izlemeye çalışırlarken, diğer taraftan sanki mümkünmüş gibi buna rağmen mağrur kalmaya çalışıyorlar.

Hayranı olduğumuz Batı Akif’in söylediği gibi kanla beslenen bir canavar, ne kadar kan içse daha da fazlasına açlık duyuyor, bağrına yaslandığı şeytan kadar kibirli, şeytan kadar küstah ve acımasız. Baskılara rağmen savaşın dışında kalmaya çalışan, kaybedebileceği son toprağa sıkı sıkı sarılmış Türkiye.

Savaş Melahat’ın küçük evinin kapısını da çalıyor;

- Tak tak tak !

Tüm yetişkin erkekler askere çağrılıyor, tabi Şevki de. Ev sessiz, çıt çıkmıyor.

YENI HAYAT

Sun, 10 Feb 2008 06:12:00 +0200

Koyden sonra sehir, ozgurlukten sonra esaret. Gokteki kusun ucusu, yerdeki cocugun kosusu, akar sularin berrakligi, yildizlarin parlakligi,gecenin yutucu karanligi, taze topragin hayat kokusu, tezek kokusunun keskinligi, ciceklerin bas dondurucu guzelligi, golgelerin cekiciligi hepsi cok uzaklarda, gerilerde simdi, hatirasinin sicakligi da olmasa, ondan tek iz su saksidaki cicek, kucucuk bahceye hapsedilmis yesil.

Melahat kirk gunlukmus Bursa’dan Macunkoy’e geldip yerlestiklerinde, Ankara’nin Tahta Kalesi uc gun uc gece yanmis ta herkesler seyre durmus, iste o gunden bu gune O bu koyun havasindan solumustu, bu koyun ekininden yemis, duru tatli sularini icmisti, eti kemigi buradan di, buraya aitti.

Koyun guvenliginden ve tanidik sicakligindan sonra sehrin taninmazligi. Bildik olan hersey cok uzaklarda simdi,koyunlarin meleyisi,ineklerin otlamaktan donusu,pinar basindaki kadinlarin gulusu, ekinlerin arasindan kosmanin hazzi, dere kenarinda bitlerini kiran koyun en zengini Useyin amicanin bagirisi .

Saaleri Ayarlama Enstitüsü

Sun, 30 Dec 2007 16:11:00 +0200

Kitap okurken dikkatimi çeken, bana göre önemli olan veya başka bir nedenle tekrar okumak istediğim cümlelerin altını çizmek pek çok okur gibi benim de alışkanlığım olmakla beraber daha önce okuduğum hiçbir romanda Ahmet Hamdi Tanpınar’ın Saatleri Ayarlama Enstitütü’sünde olduğu kadar altı çizili cümlem olmamıştı.

Gülümsemekle kahkaha atmak arasında gidip geldim tüm kitap boyunca, bazı cümlelerleyse dönüp dönüp bayramlaştım tabiri caiz ise.

Doğu ile batı arasında ne yapacağını bilemez halde avare dolaşanlar, entegrasyonun kaçınılmaz olduğunu karar verip adaptasyon oyunu oynayanlar, boşaltılmış kafalarıyla kendilerine verilen teksti okumaktan başka bir şeye gücü yetmeyenler, düpedüz güce hayran olanlar ve Hayri İrdal’ın geçmişinden gelen zengin kişilikli yoldaşları; hepsi romanda yerlerine yerleşmiş okunmayı bekliyor, sayfalardan başlarını çıkarıp iki çift laf edebilmek için.

Roman da bazı içi boş kurumlar, kişiler ve bir dönem hicv ediliyor. Ve tabii, bu arada zaman ve zaman bilinci de inceden inceye işlenmiş kitapta.

GARAUDY'NİN YÜZYILIMIZDA YALNIZ YOLCULUĞU

Wed, 12 Dec 2007 14:47:00 +0200

Ben geçitleri de yaşadım çıkmazları da. İstedim ki, bunca mücadelenin, bunca düşüş ve yanılışın, umudun ve kardeşçe buluşmaların kazandırdıkları benimle gömülmesin, diyor Roger Garaudy, Yüzyılımızda Yalnız Yolculuğum ismini verdiği hatıra kitabını niçin yazdığını anlattığı satırlarda. Hatıra kitabı dedimse bu sizi yanıltmasın. Bu, bir hamlede okunup bitirilebilen hatıra kitaplarına hiç mi hiç benzemiyor; gerçek bir zihin ve gönül adamının, düşünüşüne aklın yanında gönlünü de katan, katabilen, bir eylem adamının hayat hikayesi.

Dolu dolu inançların peşinde bir hayat, bereketli hayatlardan onunki, galibin değil mazlumun yanında olmayı seçmiş, gerektiğinde bu uğurda her şeyden vazgeçebilmiş, 68 yaşında kalbi İslam’a mutmain oluncaya dek adaletin peşinde yılmadan yorulmadan geçen bir ömür. Müslüman olana kadar her yerde görüşlerinden iktibaslar yapılıp, gazeteler ve dergiler ondan ve görüşlerinden bahsediyor, dünya’nın her yerinden konferans davetleri alıyordu. Müslüman olduktan ve İsrail’e karşı Filistin halkının haklarını korumaya başladıktan sonra, tüm bunlar köşe başlarını tutmuş Yahudi medya patronları marifetiyle kesintiye uğratılıyor, ama o, yılmaz bir savaşçı, aldığı davetlerle pek çok İslam ülkesini geziyor, yılmadan anlatmaya, çözümler üretmeye devam ediyor.